Vandaag was de zitting in de rechtszaak tegen de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), die diende bij de bestuursrechter in Arnhem. Tijdens de zitting heeft Mr. Irene Scholte-Verheijen namens mij opgetreden. Beschikbaar is haar pleitnota.

Vandaag heeft BNR Nieuwsradio aandacht besteed aan de Wob-zaak tegen de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, die morgen 28 juli 2010 om 11:10 dient bij de rechtbank in Arnhem. Naast mijzelf komt Wob-expert Roger Vleugels aan het woord. De VNG weigerde zelf te participeren, maar leverde wel een verklaring, die in de uitzending wel aan bod komt. Het item duurt 13 minuten.

Waarschuwing! Wie van plan is de zitting te bezoeken moet er rekening mee houden dat er tussen Ede-Wageningen en Arnhem en Nijmegen en Arnhem geen treinen rijden wegens onderhoud aan het spoor. De NS zet bussen in. Bussen vanuit Ede-Wageningen rijden om de tien minuten. Reken dus op extra reistijd.

 

 Standard Podcast [13:17m]: Play Now | Play in Popup | Download

Op 28 juli 2010 dient bij de rechtbank in Arnhem de zaak tegen de VNG. Centraal staat de vraag of zij onder de Wob vallen of niet. Is dat het geval dat moeten zij openheid geven over beleid waar ze zich mee bemoeien. Is dat niet het geval dan hebben burgers een blinde vlek rond beleid dat ze wel direct aangaat. Aanleiding is ICT-beleid, maar het om de mogelijkheid toegang te krijgen tot veel meer informatie bijvoorbeeld de besteding van geld rond de Wet maatschappelijke ondersteuning voor medische hulpmiddelen, de bijdrage in ambtelijke werkgroep over wetgeving, de plannen rond het opheffen van provincies en kleine gemeenten, enzovoort.

In deze zaak gaat het om het Nationaal Uitvoeringsprogramma (NUP), ICT-beleid dat de modernisering van de BV Nederland had moeten regelen maar niet goed gaat. In mijn verzoek belicht ik het gedeelte over open standaarden en open source, omdat dat de uitwisseling van informatie mogelijk maakt. De stukken rond de zaak zijn hier beschikbaar (een deel is al eerder gepubliceerd, maar er zijn nu ook nieuwe stukken). Tijdens de zitting zal Irene Scholten-Verheijen van Dijkstra Voermans Advocaten mij vertegenwoordigen. Read the rest of this entry »

“Gemeente is geen onbetaalde loopjongen”, stelt de VNG in haar jongste magazine, waarmee de aanval wordt geopend op journalist en burger die zomaar gratis documenten willen hebben. De conclusie is bovenaan het stuk is voorspelbaar: “Wet openbaarheid bestuur functioneert niet goed.” Read the rest of this entry »

Na eerst beslissen toch van de legesheffing af te zien, heeft de gemeente Heerlen zich toch bedacht. De ingetrokken heffing wordt weer opnieuw in stelling gebracht door het bestuursorgaan dat leges afhandelt. De reden zou zijn dat de jurist dit besluit niet heeft genomen en de gemeente politiek er nog niet helemaal uit is. Daarmee lijkt de zaak toch door te gaan. In reactie hierop een verzoek om de zaak naar de prullenmand te verwijderen. De rechtbank moet zich hier nog over buigen.

• 01-07-2010 – Brief rechtbank Heerlen bedenkt zich;
• 11-07-2010 – Reactie op beslissing Heerlen;
• 12-07-2010 – Brief rechtbank zaak gaat door;

Nadat de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) documenten over de uitvoering van overheidsbeleid niet wilde vrijgeven is journalist Brenno de Winter een rechtszaak gestart. Inzet is om de VNG te dwingen alsnog aan de Wet openbaarheid van bestuur (de Wob) te voldoen net als de rest van de overheid.

Aanleiding vormt een Wob-verzoek dat de Winter in februari indiende bij de VNG om openbaarheid te krijgen rond naar de inzet van open software-oplossingen. Volgens een landelijk actieplan van staatssecretaris Heemskerk moeten alle overheidsorganen dit gaan gebruiken. Onderzoek van het Centraal Plan Bureau suggereert dat hierdoor veel geld op de kosten van ICT te besparen valt.

Geen inzage
De VNG weigert openheid van zaken te geven al speelt ze een sleutelrol in de uitvoering van het ICT-beleid van gemeenten en onderhandelt intensief hierover met de Rijksoverheid. De VNG handelt als een bestuursorgaan maar houdt zich niet aan de openbaarheidsregels zoals in de Wob vastgelegd. Na het Wob-verzoek volgde een afwijzing, waarna een bezwaarschrift werd ingediend wat ook weer afgewezen werd.

In de kern van de zaak draait het er voor de Winter om dat de VNG zich bemoeit met het maken rond beleid: “Gewoonlijk doet een gemeente dit zelf en dan is er democratische controle. Nu dus niet. De Wob regelt dat burgers kunnen volgen hoe beleid wordt gemaakt en uitgevoerd. Via deze constructie met de VNG zou dat niet meer kunnen en dat moet de rechter nu doorbreken.”

Extra werk
Om toch zijn journalistieke onderzoek te kunnen doen restte de Winter weinig anders dan alle gemeenten aan te schrijven met een beroep op de Wob. “Dan moet je meer informatie vragen en anders gaan zoeken. Uiteindelijk vallen dan stukjes van de puzzel op z’n plaats, maar je blijft belangrijke informatie missen”, vertelt de Winter. “Die transparantie moet er dus toch komen.”

Veel gemeenten werkten goed mee, maar in veel gevallen moesten er ook tijdrovende procedures worden gestart. Ook blijken diverse gemeenten leges te heffen, waardoor eenvoudig journalistiek onderzoek opeens ongelofelijk duur wordt. “In totaal kan de rekening wel tot zo’n 7.000 euro oplopen, maar ik vind Europese regelgeving aan mijn zijde. Het is jammer dat dit allemaal kosten zijn die niet nodig waren geweest als de VNG gewoon openheid van zaken had gegeven.”

Trend in Nederland
Het gebeurt vaker dat journalisten en burgers geen inzage hebben in hoe beleid tot stand komt of wordt uitgevoerd. Steeds brengen overheden taken onder in verenigingen of stichtingen, die van mening zijn dat de Wet openbaarheid van bestuur niet op hen van toepassing is. Op landelijk niveau is jaren geleden de trend ingezet naar kerndepartementen, waarbij alleen de hoofdzaken nog op een ministerie thuishoren.

Vorige maand besloot de Vereniging HISWA onder dreiging van een rechtszaak alsnog een Wob-verzoek van de Winter te beantwoorden. Volgende maand dient bij de rechtbank in Arnhem een zitting tegen OV-Ambassadeur Jeltje van Nieuwenhoven, die weigert inzage te geven in de totstandkoming van een rapport rond de belangen van reizigers bij de OV-chipkaart.

Omdat het journalistiek onderzoek door tegenwerking behoorlijk in de papieren loopt, heeft stichting Vrijschrift een fonds in het leven geroepen om kosten te dekken. De inhoud van Wob-procedures publiceert de Winter op de website BigWobber.nl (http://www.bigwobber.nl/).

Voor meer informatie: Brenno de Winter, telefoon: 06-53536508

Vandaag ben ik een rechtszaak gestart tegen de Vereniging Nederlandse  Gemeenten. Inzet is om inzage te krijgen hoe het beleid rond NOiV (open standaarden en open-sourcesoftware) wordt uitgevoerd. Die transparantie kwam er niet, maar een discussie of er wel aan de Wob moest worden voldaan. Eerst werd er telefonisch mededeling gedaan, waarna een Wob-verzoek naar alle gemeenten volgde. Uiteindelijk volgde een beslissing. Het gevolg is dat er cruciale informatie over het beleid in dit dossier ontbreekt. Om dat te doorbreken is nu een rechtszaak gestart bij de bestuursrechter in Arnhem. De discussie is tot op dit moment als volgt verlopen:

• 12-02-2009 – Het Wob-verzoek;
• 07-04-2009 – Aanmaning om alsnog te antwoorden;
• 14-04-2009 – Beslissing op Wob-verzoek met afwijzing;
• 25-05-2009 – Bezwaarschrift VNG;
• 29-05-2009 – Beslissing op het bezwaarschrift;
• 09-07-2009 – Beroepsschrift aan de bestuursrechter in Arnhem

Wanneer de zaak zal dienen bij de rechter is nog niet duidelijk.

Op 28 juli 2005 vraag de Vereniging van Nederlandse Gemeenten om een toelichting op de suppletie voor gemeenten rond de OZB. Aanleiding is de een circulaire van het Ministerie uit mei 2005. Deze informatie wordt verstrekt op 25 augustus 2005. Zowel de (boze) brief als de beslissing op het verzoek staan online:

• 28-07-2005 Wob-verzoek VNG aan BZK
• 25-08-2005 Verstrekking informatie OZB

Datum verstrekking 25-08-2005

Bron: Ministerie van BZK