Tag Archives: Persbericht

Persbericht – Rechtszaak: Vereniging Nederlandse Gemeenten is gewoon overheid

Nadat de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) documenten over de uitvoering van overheidsbeleid niet wilde vrijgeven is journalist Brenno de Winter een rechtszaak gestart. Inzet is om de VNG te dwingen alsnog aan de Wet openbaarheid van bestuur (de Wob) te voldoen net als de rest van de overheid.

Aanleiding vormt een Wob-verzoek dat de Winter in februari indiende bij de VNG om openbaarheid te krijgen rond naar de inzet van open software-oplossingen. Volgens een landelijk actieplan van staatssecretaris Heemskerk moeten alle overheidsorganen dit gaan gebruiken. Onderzoek van het Centraal Plan Bureau suggereert dat hierdoor veel geld op de kosten van ICT te besparen valt.

Geen inzage
De VNG weigert openheid van zaken te geven al speelt ze een sleutelrol in de uitvoering van het ICT-beleid van gemeenten en onderhandelt intensief hierover met de Rijksoverheid. De VNG handelt als een bestuursorgaan maar houdt zich niet aan de openbaarheidsregels zoals in de Wob vastgelegd. Na het Wob-verzoek volgde een afwijzing, waarna een bezwaarschrift werd ingediend wat ook weer afgewezen werd.

In de kern van de zaak draait het er voor de Winter om dat de VNG zich bemoeit met het maken rond beleid: “Gewoonlijk doet een gemeente dit zelf en dan is er democratische controle. Nu dus niet. De Wob regelt dat burgers kunnen volgen hoe beleid wordt gemaakt en uitgevoerd. Via deze constructie met de VNG zou dat niet meer kunnen en dat moet de rechter nu doorbreken.”

Extra werk
Om toch zijn journalistieke onderzoek te kunnen doen restte de Winter weinig anders dan alle gemeenten aan te schrijven met een beroep op de Wob. “Dan moet je meer informatie vragen en anders gaan zoeken. Uiteindelijk vallen dan stukjes van de puzzel op z’n plaats, maar je blijft belangrijke informatie missen”, vertelt de Winter. “Die transparantie moet er dus toch komen.”

Veel gemeenten werkten goed mee, maar in veel gevallen moesten er ook tijdrovende procedures worden gestart. Ook blijken diverse gemeenten leges te heffen, waardoor eenvoudig journalistiek onderzoek opeens ongelofelijk duur wordt. “In totaal kan de rekening wel tot zo’n 7.000 euro oplopen, maar ik vind Europese regelgeving aan mijn zijde. Het is jammer dat dit allemaal kosten zijn die niet nodig waren geweest als de VNG gewoon openheid van zaken had gegeven.”

Trend in Nederland
Het gebeurt vaker dat journalisten en burgers geen inzage hebben in hoe beleid tot stand komt of wordt uitgevoerd. Steeds brengen overheden taken onder in verenigingen of stichtingen, die van mening zijn dat de Wet openbaarheid van bestuur niet op hen van toepassing is. Op landelijk niveau is jaren geleden de trend ingezet naar kerndepartementen, waarbij alleen de hoofdzaken nog op een ministerie thuishoren.

Vorige maand besloot de Vereniging HISWA onder dreiging van een rechtszaak alsnog een Wob-verzoek van de Winter te beantwoorden. Volgende maand dient bij de rechtbank in Arnhem een zitting tegen OV-Ambassadeur Jeltje van Nieuwenhoven, die weigert inzage te geven in de totstandkoming van een rapport rond de belangen van reizigers bij de OV-chipkaart.

Omdat het journalistiek onderzoek door tegenwerking behoorlijk in de papieren loopt, heeft stichting Vrijschrift een fonds in het leven geroepen om kosten te dekken. De inhoud van Wob-procedures publiceert de Winter op de website BigWobber.nl (http://www.bigwobber.nl/).

Voor meer informatie: Brenno de Winter, telefoon: 06-53536508