Tag Archives: heffenleges bij Wob-verzoeken

Rechtszaak tegen Kaag en Braassem om leges (NOiV)

Het Wob-verzoek rond de uitvoering van het actieplan Nederland Open in Verbinding liep wat bijzonder, omdat de gemeente leges vordert voor het behandelen van een Wob-verzoek. Tegen de beslissing wordt bezwaar aangetekend, maar Kaag en Braassem weigert inhoudelijk de juridische argumenten te behandelen. Samen met de Nederlandse Vereniging van Journalisten heb ik de zaak nu voorgelegd aan de bestuursrechter in Den Haag. Continue reading

PERSBERICHT – Rechtzaak tegen heffing leges informatieverzoeken

Onderzoeksjournalist Brenno de Winter en de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) hebben de gemeente Kaag en Braassem voor de rechter gedaagd om het heffen van leges voor informatieverzoeken ongedaan te maken.Brenno de Winter diende op 15 maart een Wob-verzoek in alle gemeenten om duidelijkheid te krijgen over het uitvoeren van verplicht ICT-beleid. Een klein aantal gemeenten besloten geld te vragen voor het behandelen van het verzoek. ‘Dat gaat soms om enkele tientjes, maar soms ook om honderden euro’s’, vertelt de Winter. ‘Eerst wordt een keuze gemaakt om informatie niet openbaar te maken, zodat je er om moet vragen. Als je dat dan doet, tref je opeens de volgende drempel op je weg: een gepeperde rekening.’

Tegen heffen van leges tekende de Winter onderbouwd bezwaar aan, maar de gemeente Kaag en Braassem weigerde op argumenten in te gaan, terwijl de wetgever dat wel verwacht. Daarop besloot De Winter naar de rechter te stappen. Ook de NVJ voegt zich in de zaak, omdat dit een probleem voor alle journalisten vormt. Secretaris Thomas Bruning: ‘De overheid zou moeten beseffen dat toegang tot overheidsinformatie een wettelijk vastgelegd recht is, dat niet via allerlei omwegen mag worden verhinderd. Het vragen van legesvergoedingen aan journalisten voor openbare informatie is onacceptabel en staat vrije nieuwsgaring in de weg.’

Om het principe van leges voor informatieverzoeken juridisch te bestrijden organiseerde Stichting Vrijschrift in juni een benefietbijeenkomst waarbij geld is ingezameld om zaken te kunnen opstarten. In deze procedure krijgt de Winter ondersteuning van Linux Magazine van HUB-uitgevers, waarin veel over het Wob-onderzoek is gepubliceerd.
‘Over die stap hoefden wij niet echt te discussiëren, want het betreft hier een nuttig onderzoek waarover zelfs in de Tweede Kamer is gedebatteerd’, stelt hoofdredacteur Onno Louwen. ‘Brenno de Winter maakt duidelijk dat goede journalistiek ook op ICT-gebied een groot maatschappelijk belang dient. Wij helpen hem dan graag om obstructie te doorbreken, want in ons blad is daar ook altijd aandacht voor.’

Het rekenen van geld voor uitvoeren van een Wob-verzoek is volgens Europese regelgeving niet mogelijk. Een verdrag over de toegang tot informatie uit 2002 stelt dat de toegang tot informatie in principe gratis hoort te zijn. Bovendien stelt het Europees verdrag voor de Rechten van de Mens dat het overheden niet is toegestaan drempels op te werpen bij de nieuwsgaring. Ook de Wet openbaarheid van bestuur kent geen ruimte voor het heffen van willekeurige leges, maar heeft wel een voorziening om kopieerkosten of de kosten van een samenvatting te verhalen. ‘Een kopie of samenvatting is specifiek voor een burger, terwijl een Wob-verzoek zelf het algemeen belang dient’, stelt De Winter. ‘Dat verhaal je niet op een enkele partij, want de maatschappij heeft al betaald voor het maken van die documenten.’

Het beroepsschrift en andere documenten over de zaak zijn te vinden op BigWobber.

Kamervragen na heffing leges door gemeenten

Diverse gemeenten heffen de meest uiteenlopende leges voor het beantwoorden van Wob-verzoeken. Voor de SP in de Tweede Kamer is dit reden om vragen te stellen aan Minister te Horst.

Opmerking: Natuurlijk ben ik blij dat er politici zijn die opkomen voor de openbaarmaking van informatie. Het heffen van leges is niet gebruikelijk en heeft in mijn visie geen grondslag in de Wet Openbaarheid van Bestuur. Natuurlijk kunnen er kosten voor kopiëren worden geheven à €0,35 per pagina, maar niet voor het nemen van een beslissing, zoeken in het archief, verstrekken van een digitaal bestand, bedragen tot €1,97 per gekopieerde pagina, enzovoort. Ook zijn er gemeenten die documenten gijzelen, weigeren te gaan zoeken voordat de wobber akkoord is met de leges en dus zijn rechtspositie verspeelt of wekenlang denken druk te zijn met zoeken terwijl andere binnen een kwartier al klaar zeggen te zijn.

Dit soort praktijken zijn buitengewoon zorgwekkend voor een journalist die zijn onderzoek rond probeert te krijgen. Omdat de zaak principieel is en gaat om de vrije toegang tot informatie heb ik geen andere keus dan de tientallen zaken te bestrijden langs de lijnen van het bestuursrecht. Gelukkig word ik daarin bijgestaan door een kundig specialist. De juridische onderbouwing zal binnenkort ook op BigWobber beschikbaar komen.

Om het heel helder te stellen: een Wob-verzoek er natuurlijk op gericht om documenten geopenbaard te krijgen dat eerder niet was vrijgegeven door een bestuursorgaan, maar dat eigenlijk wel hoort te zijn.

De vragen leest u hieronder:

Continue reading